Istraživanje postojanosti na svjetlo multifilamentnih poliamidnih (PA 6) pređa - utjecaj specifične površine

Tatjana Rijavec; Sonja Malej-Kveder; Edita Vujasinović

Autor(i)

Tatjana Rijavec Univerza v Ljubljani, Naravoslovnotehniška fakulteta, Oddelek za tekstilstvo, Ljubljana, Slovenija https://orcid.org/0000-0002-7563-0766
Sonja Malej-Kveder Univerza v Mariboru, Fakulteta za strojništvo, Inštitut za tekstilno kemijo, Maribor, Slovenija
Edita Vujasinović Tekstilno-tehnološki fakultet Sveučilišta u Zagrebu, Zavod za tekstilnu kemiju i ispitivanje materijala, Zagreb, Hrvatska https://orcid.org/0000-0003-3270-7812

Sažetak

Sustavno je istražen utjecaj svjetlosnog zračenja (ksenon svjetla) na mehanička svojstva i strukturu multifilamentnih PA 6 pređa iz mikrofilamenata i filamenata standardne finoće. Nakon izlaganja svjetlu ispitivane pređe uz znatno smanjenje vlačne čvrstoće, produljenja kod prekida, čvrstoće i produljenja u točki popuštanja te specifičnom radu do prekida, postaju krte. Ovisno o duljini izlaganja svjetlosnom zračenju, kod svih uzoraka modul elastičnosti se u početku smanjuje, a potom povećava iznad početnih vrijednosti. Navedene promjene mehaničkih svojstava posljedica su depolimerizacije i promjena u nadmolekulnoj strukturi do kojih dolazi tijekom izlaganja svjetlosnom zračenju. Sve promjene svojstava i strukture u korelaciji su s finoćom (linearnom gustoćom) tj. specifičnom površinom multifilamentnih pređa. Osjetljivost na svjetlo i stoga oštećenje mikrofilamentnih pređa je, najmanje dva puta veće nego oštećenje kod pređa s pojedinačnim filamentima standardne finoće.