Oligomerna maleinska kiselina kao novo sredstvo bez formaldehida za dobivanje trajne otpornosti na gužvanje za pamuk

Sažetak

Pamučna odjeća s obradom protiv gužvanja posljednjih je godina sve popularnija. Međutim, većina kupaca ne zna za činjenicu da se sredstva za obradu, kojima se dobivaju odjevni predmeti s oznakom “bez glačanja“, temelje na formaldehidu. Svjetska zdravstvena organizacija je nedavno svrstala formaldehid u sredstva “karcenogena za ljude”. Formaldehidna para se oslobađa tijekom procesa obrade kao i tijekom upotrebe obrađenih odjevnih predmeta, što predstavlja zdravstveni rizik za tekstilne radnike i za korisnike. Od 1990. sve se više radi na uvođenju sredstava za umreživanje bez formaldehida umjesto tradicionalnih sredstava koja se baziraju na formaldehidu. Među njima su nova sredstva za postizanje trajne obrade protiv gužvanja, višefunkcionalne karboksilne kiseline, postale najperspektivnija alternativa od kojih je 1,2,3,4-butantetrakarboksilna kiselina (BTCA) najučinkovitija. Donedavno butantetrakarboksilna kiselina nije bila komercijalno dostupna i značajno je skuplja od sredstava za obradu na bazi fromaldehida. U ovom je istraživanju proučavana sinteza oligomerne poli(maleinske kiseline) (PMA) u vodenoj otopini te je utvrđeno da se maleinska kiselina (MA) može polimerizirati u vodenoj otopini u prisutnosti NaH2PO2. Upotrijebljena je matrična laserska desorpcijsko/adsorpcijska spektroskopija mase kako bi se odredila molekulna masa polimaleinske kiseline. Ustanovljeno je da pamučna tkanina obrađena polimaleinskom kiselinom ima otpornost na gužvanje sličnu onoj koja je obrađena konvencionalnim obradama na bazi formaldehida sa smanjenim gubitkom prekidne čvrstoće. Zbog toga se oligomerna polimaleinska kiselina smatra vrlo učinkovitom i jeftinom alternativom bez formaldehida za tekstilnu industriju, koja zamjenjuje tradicionalne obrade na bazi formaldehida.